اختلال سلوک در نوجوانان: علائم، هسته‌های رفتاری و راهنمای تشخیص دقیق

یکی از اختلالات ناشایع در دوران نوجوانی اختلال سلوک میباشد که البته میتواند در دوران کودکی هم وجود داشته باشد که اسم را اینگونه مینویسیم: سلوک با شروع از کودکی.اختلال سلوک مجموعه ای پایدار از رفتار هایی در کودک یا نوجوان است که به مرور زمان شکل میگیرد و تحول می یابد و معمولا مشخصه آن پرخاشگری و نقض حقوق دیگران است.

این اختلال دارای 4 هسته مرکزی میباشد :

۱ـ نقض جدی قوانین دارد (نقض مکرر قواعد متناسب با سن)

۲ـ پرخاشگری شدید به مردم و حیوانات (پرخاشگری جسمانی یا تهدید صدمه به دیگران)

۳ـ تخریب اموال (تخریب اموال دیگران یا خود)

۴ـ شیادی(تقلب) و دزدی (دزدی یا فریبکاری)

30 درصد از این افراد میتوانند مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی گردد.

نشانه های زیر مجموعه ی اولین هسته:

پرخاشگری شدید به مردم و حیوانات (و تکرار این رفتار به دفعات):

سلوک آن کسی است که از پرخاشگری به مردم لذت میبرد چون احساس عذاب وجدان ندارد

۱ـ فرد معمولا به دیگران زور میگوید و قلدری میکند، آنها را اذیت میکند و یا دیگران را مجبور به انجام کاری میکند. (حتی میتواند به دیگران تجاوز کند)

۲ـ معمولا اولین نفری است که دعوا و درگیری را شروع میکند؛ دعوا و درگیری را به قصد صدمه زدن شروع میکند . بسیاری از مواقع این افراد همراه با خود تیزی و وسیله ای حمل میکنند برای آسیب زدن به دیگران.(در بعضی از فرهنگ ها و در بعضی از مناطق هر شهر و هر کشور به دلیل ازدیاد دزدی همه همراه خود وسایل پرخطر دارند و این به این معنی که هر کس این وسیله را داشت سلوک است نیست)

۳ـ برای آسیب رساندن به دیگران از یک وسیله خطرناک استفاده میکند.

۴ـ نسبت به مردم بی رحمی فیزیکی دارد.(اصلا براش اهمیتی ندارد چون وجدان ندارد.)

۵ـ نسبت به حیوانات بی رحمی فیزیکی دارد. (اصلا براش اهمیتی ندارد چون وجدان ندارد.)

۶ـ با مواجهه چهره به چهره و درگیری با قربانی از او دزدی میکند.

۷ـ کسی را مجبور به برقراری رابطه جنسی میکند.

نشانه های زیر مجموعه ی دومین هسته:

تخریب اموال

۱ـ عمدا و به قصد وارد کردن صدمات جدی جایی یا چیزی را آتش زده است.

۲ـ عمدا اموال دیگران را تخریب کرده است.

 

نشانه های زیر مجموعه ی سومین هسته:

شیادی و دزدی

۱ـ با استفاده از زور و به قصد دزدی به خانه ، ساختمان یا اتوموبیل کسی وارد شده است.

۲ـ برای فرار از مسئولیت یا اینکه دیگران لطفی برایش بکنند دروغ میگوید و سر دیگران را کلاه میگذارد.

۳ـ کالا های نسبتا گران دزدیده است.

 

نشانه های زیر مجموعه ی چهارمین هسته:

نقض جدی قوانین

۱ـ به رغم ممنوعیت از سوی والدین، از قبل از 13 سالگی ، شب ها تا دیروقت به خانه نمی آید یا اصلا نمی آید.

۲ـ هنگامیکه در خانه والدین خودش زندگی میکند، حداقل 2 بار شبانه فرار کرده  است یا حداقل یک بار فرار کرده است و برای مدت طولانی برنگشته است.

۳ـ معمولا از مدرسه غیبت غیرموجه داشته و این کار را قبل از 13 سالگی بوده است.

 

حداقل 3 معیار از 15معیار مطرح شده در 12 ماه گذشته یا حداقل یک معیار در 6 ماه گذشته وجود داشته باشد.

این افراد فاقد هرگونه احساس ندامت و عذاب وجدان و پشیمانی هستند.

شیوع از 2 درصد تا 10 درصد میباشد.

تعدادی از پژوهش ها نشان داده اند که اختلال سلوک در دختر ها بیش از پسر ها میباشد و بعضی از پژوهش ها نتیجه ای برخلاف این را داشته اند.

نکته بسیار مهم

اختلال سلوک، یک اختلال ناشایع دوران نوجوانی است که برای تشخیص در ابتدا باید تشخیص های افتراقی  دیگر را رد کنید  . برای جلوگیری از خطا در ابتدا علائم و نشانه ها را بررسی و اختلال های بیش فعالی تکانشگری، سومصرف مواد، اختلال شخصیت مرزی و کژتنظیمی هیجانی را رد کنید و در صورتیکه نشانه ها به هیچ یک از اختلالات همپوشان بالا نخورد سپس تشخیص اختلال سلوک بگذارید.

سبب شناسی و علت اختلال سلوک

به اصطلاح روانپزشک ها اختلال سلوک تبی با علت ناشناخته است (fever of none origin)؛ اما بر اساس پژوهش ها میتوان به دلایلی اشاره کرد از جمله:

۱ـ زندگی در خانواده ای با اختلالات شدید خلقی مثل : ASPD – SUD – Bipolar Disorder

۲ـ فردی که از کودکی نافرمانی شدید داشته و از کودکی تشوی شده به آزار رشاندن به بقیه.

۳ـ فردی که از کودکی تحت آسیب شدید جنسی و جسمی قرار بگیرد.

۴ـ زندگی در محله ای که به لحاظ اجتماعی پرخاشگری به دیگران مورد تشویق قرار بگیرد و در او یک الگوی ضد اجتماعی و پرخاشگری داشته باشد.

۵ـ زندگی در وضع اقتصادی پایین که فرد را از کودکی مجبور به دزدی و خرید و فروش مواد کند.

عوامل ایجاد کننده

۱ـ عوامل ژنتیکی

۲ـ عوامل نوروسایکولوژیک ( عملکرد اجرایی پایین، پریب هوشی کلامی پایین و حافه پایین)

۳ـ عوامل پیش از تولد (نارس بودن، وزن بسیار پایین در زمان تولد و .. )

۴ـ محیط خانوادگی و روابط والد و کودک

۵ـ تاثیر خانواده، دوستان و رسانه های اجتماعی

۶ـ عوامل شناختی

۷ـ عوامل اجتماعی و اقتصادی